Zbiorniki Wodne: Oceany

327 raz(y) oglądano.
Oceany

Oceany stanowią, najrozleglejsze, zamieszkane środowisko ma Ziemi, pokrywające prawie trzy czwarte jej całkowitej powierzchni. Jeszcze przed 100 laty uczeni sądzili, że i niskie temperatury, ciągła ciemność i wysokie ciśnienie w głębinach zarówno morskich jak i oceanicznych uniemożliwiają istnienie w nich jakiekolwiek postaci życia. Obecnie wiadomo, że istnieją organizmy żyjące we wszystkich głębokich sferach oceanów, nawet na dnie rowów o głębokości 11 tyś. m. Charakterystyczną cechą ekosystemu oceanicznego jest niezwykłe bogactwo świata zwierzęcego. Ocean był kolebką życia i tu rozpoczynały swój, trwający miliony lat, rozwój filogenetyczny wszystkie typy zwierząt. Znamy obecnie przeszło 1 min ich gatunków; 200 000 żyje w środowisku wodnym, z czego w morzu - 150 000.

Na pozór jest to niewiele, nie należy jednak zapominać, że zwierzęta lądowe to w przeważającej części owady, których znamy ok. 800 000 gatunków. Jeśli natomiast chodzi o różnorodność świata zwierzęcego mierzoną liczbą gromad zamieszkujących dane środowisko, ocean zdecydowanie góruje nad lądem. Na lądzie spotykamy bowiem przedstawicieli zaledwie 9 gromad zwierzęcych, podczas gdy w morzu reprezent;wanych jest ich 54.

W środowisku oceanicznym występują przedstawiciele wszystkich typów zwierząt, szczególnie licznie typów pierwotnych, mniej ewolucyjnie zaawan¬sowanych, które nigdy nie przystosowały się do życia lądowego. Przyczyną tego mogą być łatwiejsze niż na lądzie warunki bytowania w morzu. Próbę życia na lądzie przeszły pomyślnie m.in. stawonogi i kręgowce wyższe - gady, ptaki i ssaki. Nie oznacza to jednak, że morze zamieszkują jedynie prymityw¬ne formy życia. Niektóre z morskich ssaków odznaczają się wysoką intelige¬ncją.

W przeciwieństwie do świata zwierzęcego flora oceanu nie zadziwia bogactwem odmian i form. Jest raczej uboga i dość prymitywna. Ze wszyst¬kich typów roślinnych w morzu najliczniej reprezentowane są Tallophyta (plechowce), występują także Spermatophyta (rośliny nasienne), ale są bardzo nieliczne. Przeważająca większość to dość prymitywne gatunki, uktó-rych nie wykształciły się wyraźnie zróżnicowane korzenie, łodygi i liście. Podstawą morskiego planktonu roślinnego są organizmy jednokomórkowe -okrzemki, bruzdnice, kokolitowate i sinice. Nieco bardziej skomplikowane wielokomórkowe organizmy tworzą osiadłą roślinność denną - fitobentos. Pokrywa ona zaledwie niespełna 2% płytkiego, dostatecznie nasłonecznionego dna oceanu. Glony osiadłe tworzą charakte¬rystyczne grupy o zabarwieniu zmieniającym się z głębokością. Są to zieleni¬ce, brunatnice i krasnorosty. Nieliczne gatunki roślin kwiatowych tworzą niekiedy na płytkich obszarach przybrzeżnych rozległe „podwodne łąki". Spośród ponad 300 000 gatunków roślin żyjących na naszej planecie do bytowania w wodzie morskiej przystosowanych jest zaledwie kilka tysięcy. Trudno się więc dziwić, że tradycyjnie biologowie morza zajmowali się przede wszystkim zoologią. Fascynujący świat zwierząt morskich, których siedliskiem jest cały ocean, a nie jedynie cienka powierzchniowa warstwa eufotyczna, silniej pobudzał ciekawość i wyobraźnię ludzką: A przecież pamiętać musimy o tym, że fakt, iż w morzu, jak i zresztą na całym świecie, istnieje w ogóle życie, zawdzięczamy przede wszystkim roślinom. Wyprodu¬kowane przez nie węglowodany, tłuszcze i białka stanowią podstawę łańcu¬cha pokarmowego, wytwarzany zaś przez nie tlen umożliwia zwierzętom oddychanie i przemianę materii.

PODZIA£ ŚRODOWISKA MORSKIEGOZE WZGL?DU NA STREFY EKOLOGICZNE

Środowisko oceaniczne, spójne fizycznie i stosunkowo jednorodne pod względem składu chemicznego, jest ekologicznie zróżnicowane i dzieli się na wiele odmiennych biotopów. Organizmy zamieszkujące strefę wybrzeża narażone są na atak fal, drastyczne zmiany temperatury i wysuszenie. Stosun¬kowo ciepłe, dobrze wymieszane wody powierzchniowe - choć dzięki duże¬mu nasłonecznieniu zapewniają, zdawałoby się, idealne warunki dla fotosyn¬tezy - często bywają wyjałowione z substancji odżywczych. Na średnich głębokościach czynnikiem ograniczającym rozwój życia jest brak światła i niedostatek pożywienia, w pobliżu dna głębokiego oceanu temperatury zbliżają się do 0°C, ciśnienie zaś sięga setek atmosfer. W każdym z tych biotopów istnieje życie, w każdym jednak wykształciły się inne formy przystosowań.

Głębokość Środowisko denne Środowisko pelagiczne powyżej poziomu przypły¬wu - pasmo oprysku

pomiędzy poziomami przypływu i odpływu od poziomu odpływu do ok. 60-80 m system litoralny pasmo pływów

eulitoral podwodny

system nerytyczny 80-200m -sublitoral

200-2000 m

-batial -batial 2000-6000 m system głębi¬nowy -abysal system oceaniczny -abysal

ponad 6000 m - hadal -hadal

Ocean to przede wszystkim dwa zasadniczo różne, choć stykające się ze sobą królestwa życia - dno morskie i toń wodna. Większość ze 150 000 gatunków zwierząt morskich tworzy żyjący na dnie bądź w dnie bentos.

Rozciągająca się ponad dnem przestrzeń wodna, zwana pelagialem lub środowiskiem pelagicznym, została przez ekologów podzielona na strefę nerytyczną (wody leżące ponad szelfem kontynentalnym) oraz środowi¬sko otwartego oceanu, w którym z kolei wyróżnia się kilka stref głębokościo¬wych (strefy batialną, abysalną i hadalną).

Środowisko bentosu, dno, dzieli się zwykle na litoral (obszar dna sięgający od wybrzeża do głębokości 200 m) i tzw. system głębinowy, podobnie jak pelagial zróżnicowany jest pionowo i obejmuje strefy batial¬ną, abysalną, hadalną. Największa różnorodność i zmienność warunków występuje w strefie przybrzeżnej. Była ona szczególnie intensyw¬nie badana i podzielono ją umownie na dodatkowe liczne podstrefy.

ZE WZGL?DU NA PRZENIKALNOŚĆ ENERGII S£ONECZNEJ

Strona << | 1 | 2 | 3 | 4 | >>
Oceany | Loguj/Utwórz konto | 0 Komentarzy
Komentarze są własnością ich twórców. Nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść.

:: Login ::





 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj się!
Strona wygenerowana w czasie 0,037535 sekund(y)